Din que o trece, mal número se non crece, así que tiñamos a obriga de escribir unhas liñas máis. Esta vez, do que fixemos o sábado pasado en Sotogayoso, que lese Soutogayoso. Unha localidade ben comunicada, preto da Portela, onde está o Valcarce e tanto lles gusta parar aos galegos. Pero Soutogayoso está agora un pouco valeiro, bastante máis do que o lembrabamos de cando viñemos tocar hai xa uns cantos anos.
Tiñamos ido hai moitos anos,
antes de que existisen os Pamplinas, alí a tocar á festa pola tarde, a unha
merenda polo San Miguel. E alí tocamos para que bailaran e tamén para que
cantaran ao pé da gaita. Non sempre temos boa memoria, pero hai moitas cousas
que non se esquecen.
Esta vez foi diferente porque non
era a festa do pobo. Por iso o baile non era na Arqueira, como se facía antes;
esta vez tocamos no Cabo do Lugar. Nin había que durmir na barra, que era o que
todos estaban desexando. Agora á barra chámanlle buardilla e, se a poñen nunha
capital, alúgana tal cal as teñen eiquí para meter a herba como «solución
habitacional funcional».
O caso foi que hai uns meses
estabamos os profes da Escola de Música de Camponaraya falando despois dunha
audición na Casa da Cultura e achegouse unha señora preguntando se había
gaiteiros. Claro, deu con nós. E aínda que pensabamos que non iamos poder coller
a data, xa que esta fin de semana non podía estar máis a tope, ao final
cadramos para ir a Soutogayoso.
E aínda que non dixemos para que,
a ocasión merecíao. Onde xa non se ve case mocidade é moi benvido ver unha
parella nova. Unha parella que emprende vida xunta. Que lle gusta xuntar a
familia alí, de onde sente a noiva que vén. Aínda que haxa que traer o noivo e
a familia del desde Alemaña. Xa dixemos que iso dificultaba facer o rastro,
aínda que como o que había o outro día en Canales (comarca de Luna, xunto á
Magdalena) fora de pintura e non de palla.
Mentiría se dixera que non hai
xente que quere gaiteiros na súa celebración pola foto, pola nota de cor e non
pola nota musical nin por bailar ao son da gaita (sabendo que tampouco é un día
no que os músicos teñan que ser os protagonistas). Pero neste caso foi
satisfactoriamente diferente. Hai xente que valora a música en directo, pero
tamén hai quen valora que sexa música do país, da contorna e con algunha bobada
polo medio.
Tiñamos que explicar o que é
pagar o piso, como había que levar un chufón para pedir a man (coidado con que
non che intentara levantar a rapaza, como xa pasou), algunha historieta de
emigrados en Centroeuropa e falar dos gaiteiros da contorna.
Sempre saen os nomes dos de San
Fiz; na contorna tiñan moita e merecida sona. Pero tamén o do Linternas de
Moldes, que lle chamaban así por ter os ollos saltois. E, por suposto, o que
hai cousa de cen anos vivía en Soutogayoso. Cando estivemos antes, e aínda en
2016 viñemos a posta a preguntar aos máis maiores por el, contáronnos
historias: que era un Casanova, que o seu pai o trouxera con el de Cuba, que
tamén foi un paria... Pero aínda non demos con como se chamaba. Está na memoria
de moitos, pero só coñecido por como lle chamaban: O Mulato.
Estou convencido de que O Mulato,
aínda que non casara —que non casou—, tocou en máis dunha voda. Cen anos
despois, tocábanos a nós. E o día da voda é sempre un dos días máis recordados
e importantes na vida de alguén. Aínda que case varias veces.
Por iso gustounos tanto que nos
chamaran para tocar este día. Porque tocar nas festas significa tocar nos días
máis importantes do ano. Pero tocar nunha celebración así significa tamén
formar, dalgún xeito, parte dun momento vital que se mima, se quere e no que,
neste caso, quixeron que houbese música tradicional e gaiteiros.
Un trío, para máis señas, como
marcan os canons, con tres músicos pamplineiros que teñen nomes que comezan por
D e cunha maioría esmagadora de Diegos. E máis, como o Diego Vilor é de Quilous
e vale por dous, case poderiamos dicir que cuarteto. A ver se alguén pensou que
ían ter a exclusiva os Trintas de Trives de valer por máis dos que eran.
Tocar non só é facelo ben, ir de
bonito, estar afinados, ir a tempo, escoller con delicadeza cada tema e saber
ler na xente se están de solto ou agarrao. Non só é coller os cartos, facelo
legalmente, saber estar, non ter présa e dar ambiente. Tocar é tamén algo máis,
ou polo menos así o entendemos. Por iso quizais o desfrutamos tanto. Ser
gaiteiro é esixente. Ser músico é esixente.
Xa que imos tendo claro que
machismo e feminismo non son antónimos, que ter carné non te converte en
condutor (aínda que o carné que teñas sexa o de conducir) ou que a Coca-Cola e
a crema de oruxo ou de whisky non se mesturan, que fan cemento no estómago...
xa vai sendo hora de asumir que tocar un instrumento e ser músico tampouco son
equivalentes directos.
Esta voda, ao final, tiña algo
das de antes: a noiva non ía de branco, houbo gaiteiros, todos bailaron e, por
suposto, o primeiro valse foi para os noivos.
Segundo os nosos estudos,
ademais, as vodas con gaiteiros teñen un punto máis de felicidade. Non sabemos
se está demostrado, pero tampouco temos interese ningún en comprobalo.
Noraboa e moita felicidade para vós os dous.
No hay comentarios:
Publicar un comentario